به گزارش پایگاه خبری نیوز فلاورجان ، یکصد و سیوششمین جلسه پاتوق فیلم کوتاه اصفهان پیش از ظهر سهشنبه با حضور جمعی از فیلمسازان، هنرمندان، اعضای انجمن سینمای جوانان و علاقهمندان به سینمای کوتاه برگزار شد؛ نشستی که در دو بخش مجزا، هم رنگ و بوی ادای احترام به یکی از بازیگران شاخص و جریانساز سینمای ایران را داشت و هم بهانهای شد تا درباره مسیر تولید، ساختار روایی و دشواریهای اجرایی یک فیلم کوتاه گفتوگویی جدی و تخصصی شکل بگیرد.
این نشست در آغاز با گرامیداشت یاد و خاطره زندهیاد اکبر عبدی همراه بود؛ هنرمندی که طی چند دهه حضور مستمر در سینما، تلویزیون و عرصه نمایش، با خلق نقشهای متفاوت و ماندگار، جایگاهی ویژه در حافظه فرهنگی مخاطبان ایرانی به دست آورده است. برگزارکنندگان برنامه با انتخاب بخش آغازین نشست به نام و یاد این هنرمند، تلاش کردند سهم او در تاریخ بازیگری ایران را یادآوری کنند و از تاثیر ماندگارش بر نسلهای مختلف مخاطبان و فعالان سینما بگویند.
در ابتدای این برنامه، فیلم کوتاه «همسرم اکبر عبدی» ساخته مجید توکلی برای حاضران به نمایش درآمد؛ اثری کوتاه که با رویکردی فشرده و موجز، نگاهی به جایگاه حرفهای و تصویر فرهنگی اکبر عبدی در سینمای ایران داشت. پس از آن نیز ویدئویی یکدقیقهای از بخشهایی از نقشآفرینیهای این بازیگر، که توسط روابطعمومی انجمن سینمای جوانان تهیه شده بود، پخش شد و حال و هوای جلسه را به سمت یک بزرگداشت صمیمانه و در عین حال هنرمندانه سوق داد.
محمد بزرگ، میزبان این نشست، در ابتدای برنامه با اشاره به اهمیت برگزاری پاتوقهای تخصصی فیلم کوتاه، بر نقش این گردهماییها در تقویت فرهنگ تماشای جمعی، گفتوگوی سینمایی و انتقال تجربه میان فیلمسازان تأکید کرد. وی پاتوق فیلم کوتاه را صرفاً محلی برای نمایش آثار ندانست و افزود که چنین برنامههایی میتواند بستر مناسبی برای مواجهه جدیتر با فیلم، نقد دقیقتر و شکلگیری گفتوگو میان نسلهای مختلف فعال در حوزه سینما باشد.
«ژیلهمو»؛ روایتی فشرده با تکیه بر انسجام کلاسیک
بخش دوم برنامه به نمایش و سپس گفتوگوی تخصصی درباره فیلم کوتاه «ژیلهمو» اختصاص یافت؛ اثری به کارگردانی زیور حجتی که در این نشست، خود کارگردان نیز درباره روند شکلگیری و تولید آن توضیحاتی ارائه کرد. حجتی در سخنان خود با اشاره به اینکه «ژیلهمو» در زبان کردی به معنای «آتش زیر خاکستر» است، گفت این عنوان از ابتدا با فضای درونی داستان، جنس تعلیق موجود در روایت و وضعیت شخصیت اصلی نسبت نزدیکی داشته و به همین دلیل برای فیلم انتخاب شده است.
وی با بیان اینکه این اثر پنجمین فیلم کوتاه او به شمار میرود، اظهار کرد: «ژیلهمو» از میان تجربههای فیلمسازیام، نزدیکترین کار به مؤلفههای کلاسیک فیلم کوتاه است؛ زیرا در آن تلاش کردهام با محدود نگه داشتن لوکیشنها، تمرکز بر تعداد اندکی از شخصیتها و پرهیز از پراکندگی روایی، به انسجامی برسم که برای این قالب ضروری است. به گفته او، بخش مهمی از این انسجام حاصل پیشتولیدی طولانی، طراحی دقیق صحنهها و فکر کردن چندباره به جزئیات اجرایی پیش از آغاز فیلمبرداری بوده است.
حجتی همچنین توضیح داد که در این پروژه، تلاش شده روایت بیش از هر چیز بر موقعیت و کنش استوار باشد و عناصر فرمی در خدمت فضای درام قرار بگیرند. او این تجربه را گامی برای آزمودن نسبت میان جهان شخصی خود به عنوان فیلمساز و الزامهای روایی فیلم کوتاه دانست و گفت که مایل بوده ببیند پایبندی بیشتر به ساختمان کلاسیک فیلمنامه چه تاثیری بر ارتباط مخاطب با اثر میگذارد.
در ادامه این بخش، محمد بزرگ نیز با بررسی جنبههای ساختاری «ژیلهمو» عنوان کرد که این فیلم در قیاس با برخی آثار پیشین حجتی، از منظر ریتم، میزانسن، ورودی روایت و نحوه همراه کردن مخاطب با جهان داستان، منسجمتر و پختهتر به نظر میرسد. او بر این نکته تأکید کرد که فیلم توانسته است بدون اتکا به اغراقهای فرمی، مسیر خود را در روایت حفظ کند و مخاطب را به تدریج وارد فضای درونی قصه سازد.
روایت یک تولید دشوار در دل برف و کوهستان
زیور حجتی در بخش دیگری از این نشست به دشواریهای اجرایی ساخت «ژیلهمو» پرداخت و گفت فیلمبرداری در شرایط طبیعی و فضای خارجی، برای او تجربهای جدی و متفاوت بوده است.
وی افزود: بخش مهمی از دشواری کار، به حفظ تداوم بصری و راکورد محیطی مربوط میشد؛ زیرا فیلم در فضایی برفی و کوهستانی روایت میشود و هر تغییر ناگهانی در وضعیت نور، برف یا شرایط جوی میتوانست بر کلیت صحنهها اثر بگذارد.
حجتی با اشاره به محدودیت امکانات فنی و نبود شرایط استفاده از جلوههای ویژه برای بازسازی فضای برفی اظهار کرد: گروه تولید ناچار بود همه چیز را در زمان و شرایط واقعی ثبت کند و همین موضوع کار را دشوارتر میکرد.
به گفته وی، در مقاطعی از فیلمبرداری، تغییر سریع آبوهوا و آب شدن برف در بخشی از لوکیشن، نگرانی جدی برای تداوم تصویربرداری به وجود آورد و برنامهریزی گروه را تحت تاثیر قرار داد.
کارگردان «ژیلهمو» همچنین درباره انتخاب لوکیشن فیلم توضیح داد که از همان مراحل ابتدایی نگارش، جغرافیای کوهستانی و نزدیکی به نواحی مرزی یکی از ارکان اصلی شکلگیری جهان اثر بوده است. به همین دلیل، انتخاب محل فیلمبرداری تنها یک تصمیم اجرایی نبوده، بلکه بخشی از هویت روایی فیلم را شکل داده است.
وی افزود که طالقان به عنوان لوکیشن اصلی به این دلیل انتخاب شد که میتوانست هم حالوهوای طبیعی مورد نظر فیلم را تامین کند و هم در شکل دادن به حس زیستی و عاطفی اثر نقش فعالی داشته باشد.
حجتی تصریح کرد: در «ژیلهمو»، مکان صرفاً یک پسزمینه تزئینی یا جغرافیای خنثی نیست، بلکه جزئی از ساختار درام به شمار میرود و بر رفتار شخصیتها، لحن فیلم و حتی ریتم پیشروی روایت اثر میگذارد. از همین رو، تعامل با طبیعت و هماهنگ کردن طراحی صحنه، بازیها و فیلمبرداری با ویژگیهای محیط، بخشی مهم از فرآیند تولید فیلم بوده است.
فیلم کوتاه؛ میدان تجربه یا عرصه جشنوارهزدگی؟
بخش پایانی این نشست به بحثی تحلیلی درباره نسبت میان فرم، محتوا، مخاطب و جایگاه تجربهگرایی در سینمای کوتاه اختصاص یافت. زیور حجتی در این بخش با بیان اینکه فیلم کوتاه اساساً مدیومی برای تجربه، آزمون و کشف امکانهای تازه است، تأکید کرد که فیلمساز نباید از همان ابتدا تنها به ساخت اثری مطابق سلیقه جشنوارهها فکر کند. وی افزود: فیلم کوتاه زمانی میتواند به رشد فیلمساز کمک کند که به عرصه جستوجو، آزمون و خطا و کشف زبان شخصی تبدیل شود، نه صرفاً مسیری برای دیده شدن در رویدادهای رقابتی.
او همچنین گفت که پس از چند تجربه در حوزههای مختلف، تصمیم گرفته است در «ژیلهمو» به سمت فضای داستانگوتر حرکت کند و بسنجد که وفاداری بیشتر به مؤلفههای کلاسیک فیلمنامه، چه تأثیری بر کیفیت اثر و ارتباطگیری آن با مخاطب میگذارد. این نگاه، به گفته او، بخشی از همان فرآیند آزمون و تجربهای است که فیلم کوتاه میتواند برای فیلمساز فراهم کند.
محمد بزرگ نیز در ادامه این بخش، با اشاره به گرایش برخی از فیلمسازان جوان به تجربههای فرمی و ساختارشکنانه، بیان کرد که جسارت در آزمودن شیوههای تازه، امری ارزشمند و حتی ضروری است، اما این تجربهگرایی زمانی به نتیجه مؤثر میرسد که در کنار روایت و در خدمت آن قرار بگیرد. وی خاطرنشان کرد که جدا شدن کامل فرم از روایت، در بسیاری از موارد، میتواند باعث فاصله گرفتن مخاطب از اثر شود و پیوند او با جهان داستان را تضعیف کند.
نشست یکصد و سیوششم پاتوق فیلم کوتاه اصفهان در نهایت در فضایی گفتوگومحور و با استقبال حاضران به پایان رسید؛ برنامهای که از یک سو ادای دینی به یک چهره ماندگار سینمای ایران بود و از سوی دیگر، فرصتی برای واکاوی بخشی از مسائل واقعی و روز سینمای کوتاه، از تولید در شرایط سخت گرفته تا چالشهای روایت، فرم و مواجهه با مخاطب.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰