پایگاه خبری نیوز فلاورجان، گروه استانها- مریم یاوری:فرونشست زمین در اصفهان دیگر صرفاً یک پدیده زمینشناسی نیست، بلکه به مسئلهای چندوجهی برای زیرساختهای شهری، منابع آب، محیط زیست و حتی میراث تاریخی این استان تبدیل شده است؛ پدیدهای که بخش قابل توجهی از دشتهای اصفهان را درگیر کرده و همزمانی آن با افت سطح آبهای زیرزمینی، خشکی زایندهرود، فرسودگی شبکههای زیرزمینی و توسعه شهری، ضرورت اتخاذ تدابیر فوری و بلندمدت برای مدیریت این بحران را دوچندان کرده است.
در این میان، کاهش ذخایر آبخوانها و برداشت مستمر از منابع زیرزمینی، آثار خود را در نقاط مختلف استان نشان داده و در شهر اصفهان نیز علاوه بر تهدید زیرساختها و ابنیه، فرسودگی شبکه فاضلاب و ایجاد حفره در برخی معابر، ابعاد تازهای به این چالش بخشیده است.
منصور شیشهفروش، مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان، در گفتگو با پایگاه خبری نیوز فلاورجان ضمن تشریح آخرین وضعیت فرونشست در دشتهای استان، از ضرورت تأمین حقآبهها، مدیریت یکپارچه زایندهرود، تقویت آبخوانها، کنترل برداشت از چاهها و تسریع در بازسازی زیرساختهای فرسوده به عنوان محورهای اصلی مقابله با این پدیده سخن گفت.
وی اظهار کرد: پدیده فرونشست اکنون در ۲۹ دشت از مجموع ۳۵ دشت استان اصفهان مشاهده میشود و در برخی دشتها از جمله دشتهای اصفهان، برخوار، مهیار، اردستان، فلاورجان، گلپایگان، شهرضا و مناطق دیگر، نرخ فرونشست بالاتر است.
وی افزود: یکی از مهمترین عوامل تشدید این پدیده، برداشت از منابع آب زیرزمینی و تخلیه آبخوانهاست که با عدم جریان دائمی زایندهرود ارتباط دارد؛ بنابراین برای کنترل و کاهش پیامدهای فرونشست، موضوع تأمین منابع آب سطحی و احیای منابع آب زیرزمینی باید همزمان دنبال شود.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان ادامه داد: در شرایط فعلی، یکی از اولویتدارترین اقدامات، تأمین حقآبههای زیستمحیطی و منابع آبی استان است که این موضوع نیازمند همکاری سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان برنامه و بودجه و وزارت نیرو و همچنین تخصیص منابع مالی و اعتباری لازم برای اجرای طرحهای تأمین، انتقال و توزیع آب است.
لزوم مدیریت یکپارچه زایندهرود از سراب تا پایاب
شیشهفروش با تأکید بر ضرورت اجرای واقعی مدیریت یکپارچه زایندهرود تصریح کرد: وزارت نیرو باید مدیریت یکپارچه این رودخانه را از سراب تا پایاب به صورت واقعی و عملیاتی اجرا کند، چراکه وضعیت منابع آب سطحی و زیرزمینی در حوضه به یکدیگر وابسته است و نمیتوان مسائل مربوط به آبخوان، رودخانه، تالاب و مصارف مختلف را به صورت جداگانه مدیریت کرد.
وی یکی از ضرورتهای مهم در شرایط فعلی را تخصیص آب به تالاب گاوخونی دانست و گفت: تأمین حقآبه تالاب گاوخونی علاوه بر اهمیت زیستمحیطی، در تعادلبخشی منابع آب و آبخوانها به ویژه در محدوده کلانشهر اصفهان نیز مؤثر است و باید مورد توجه قرار گیرد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان اضافه کرد: وزارت نیرو همچنین باید مطالعات مربوط به تعیین سطح و ضخامت آبخوانها و تأثیر تغییرات منابع آب زیرزمینی بر روند فرونشست زمین را با دقت بیشتری انجام دهد تا تصمیمگیریها بر اساس اطلاعات دقیق و بهروز صورت گیرد.
تداوم پایش ماهوارهای و میدانی فرونشست در اصفهان
شیشهفروش با اشاره به اقدامات پایشی انجام شده برای رصد فرونشست در استان گفت: عملیات سنجش و پایش فرونشست زمین باید توسط سازمان زمینشناسی و سازمان نقشهبرداری با استفاده از تصاویر ماهوارهای، مطالعات میدانی و تجهیزات تخصصی ادامه یابد.
وی افزود: ۲۵ ایستگاه برای نصب تجهیزات سنجش در شهر اصفهان جانمایی شده است تا روند تغییرات سطح زمین و آثار احتمالی آن بر زیرساختها و ابنیه تاریخی به صورت مستمر مورد پایش قرار گیرد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان همچنین بر ضرورت انجام مطالعات پهنهبندی خطر و مطالعات تخصصی فرونشست در دشتهای بحرانی تأکید کرد و گفت: دشتهای دامنه، داران، کوهپایه، نجفآباد، اصفهان و برخوار از جمله مناطقی هستند که باید مطالعات فرونشست و پهنهبندی خطر در آنها با جدیت دنبال شود.
وی ادامه داد: با توجه به گستردگی این پدیده، اطلاعات حاصل از مطالعات باید در اختیار دستگاههای اجرایی، شهرداریها، دستگاههای خدماترسان و بخشهای مرتبط با ساختوساز قرار گیرد تا برنامهریزی برای توسعه شهری و اجرای پروژههای عمرانی با توجه به شرایط زمین انجام شود.
ضرورت تدوین ضوابط ساختوساز در پهنههای فرونشستی
شیشهفروش با اشاره به انجام مطالعات پهنهبندی خطر در شهر اصفهان اظهار کرد: مرکز تحقیقات وزارت راه و شهرسازی با همکاری سازمان نظام مهندسی باید مطالعات لازم را برای تدوین آییننامه و ضوابط ساختوساز در مناطق تحت تأثیر فرونشست انجام دهد تا مشخص شود ساختوساز در این مناطق با چه الزامات و ملاحظاتی باید انجام شود.
وی افزود: موضوع صندوق تأمین خسارات ساختمان نیز باید مورد توجه قرار گیرد و خسارات و حوادث ناشی از فرونشست زمین در سیاستهای مرتبط با جبران خسارت ساختمانها دیده شود.
نصب بیش از ۱۱ هزار کنتور هوشمند روی چاهها
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با اشاره به اقدامات انجام شده برای کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی گفت: یکی از اقدامات مهم، شناسایی و مسدود کردن چاههای غیرمجاز بوده است و از سال ۱۳۸۶ تاکنون یک هزار و ۲۳۲ حلقه چاه غیرمجاز شناسایی و پر شده است.
وی ادامه داد: همچنین از سال ۱۳۹۵ اصلاح و تعدیل پروانههای برداشت آب انجام شده و در این فرآیند برای ۴۳۴ هزار و ۴۶۲ مورد پروانه، اصلاحات و تعدیلات مربوطه انجام شده است.
شیشهفروش اضافه کرد: از سال ۱۳۹۶ نیز حدود ۱۱ هزار و ۴۰۷ مورد کنترل هوشمند الکترومغناطیسی بر روی چاهها نصب شده است که هدف اصلی آن کنترل میزان برداشت آب و جلوگیری از برداشت بیش از میزان مجاز از منابع زیرزمینی است.
وی تأکید کرد: نصب کنتورهای هوشمند الکترومغناطیسی باید در چاههای برداشت آب استمرار پیدا کند و کنترل برداشت از منابع زیرزمینی به صورت مستمر و دقیق انجام شود.
حمایت از الگوی کشت و اجرای طرحهای آبخیزداری
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان همچنین بر نقش بخش کشاورزی در مدیریت منابع آب تأکید کرد و گفت: جهاد کشاورزی باید بسترهای حمایتی و اعتباری لازم را برای اجرای طرحهای الگوی کشت، کاهش مصرف آب و اجرای طرحهای آبخیزداری در استان فراهم کند.
وی افزود: کنترل برداشت از آبخوانها در کنار اصلاح الگوی مصرف، تغییر شیوههای آبیاری، توسعه طرحهای آبخیزداری و تأمین منابع آب پایدار باید به صورت یک مجموعه هماهنگ دنبال شود تا بتوان روند افت منابع زیرزمینی و پیامدهای آن را کنترل کرد.
فرسودگی ۵۰ ساله شبکه فاضلاب؛ چالش همزمان اصفهان با فرونشست
شیشهفروش یکی دیگر از چالشهای شهر اصفهان را فرسودگی شبکه فاضلاب عنوان کرد و گفت: شبکه فاضلاب شهر اصفهان با قدمتی حدود ۵۰ سال، در بخشهایی دچار فرسودگی شده و این مسئله در کنار پدیده فرونشست زمین، مشکلاتی را برای زیرساختهای شهری ایجاد کرده است.
وی افزود: طی روزهای اخیر نیز در نقاط مختلف شهر اصفهان از جمله خیابان نشاط، خیابان شهید کاظمی، خیابان رباط و آپادانا حفرههایی در سطح معابر ایجاد شده که بررسی علت آنها و رفع نقاط حادثهخیز باید با جدیت دنبال شود.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان گفت: حدود ۳۰۰ کیلومتر از شبکه فاضلاب شهر اصفهان نیازمند بازسازی است و وضعیت حدود ۴۰ کیلومتر از این شبکه نیز اضطراری گزارش شده که ضرورت تخصیص اعتبارات و تسریع در اجرای طرحهای بازسازی را نشان میدهد.
وی ادامه داد: همزمانی فرونشست زمین با فرسودگی شبکههای زیرزمینی، اهمیت پایش مستمر زیرساختها و اجرای طرحهای مقاومسازی و بازسازی شبکههای آب و فاضلاب را دوچندان کرده است.
مدیریت مصرف آب در فضای سبز اصفهان
شیشهفروش با اشاره به اقدامات انجام شده برای کاهش مصرف آب در فضای سبز شهر اصفهان اظهار کرد: مدیریت مصرف آب در فضای سبز نیز در سالهای اخیر دنبال شده و در این بخش، اصلاح شیوههای آبیاری و توسعه سامانههای هوشمند مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: در گذشته برای آبیاری حدود ۴۰ هزار هکتار از فضای سبز شهر اصفهان از منابع آبی استفاده میشد که با اجرای برنامههای مدیریت مصرف، اقدامات مختلفی برای کاهش برداشت انجام شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان گفت: حدود ۲ هزار هکتار از شبکههای آبیاری به صورت هوشمند مدیریت شده و سه هزار و ۲۰۰ هکتار از فضای باز نیز به فضای بسته منتقل شده است که در کاهش مصرف آب مؤثر بوده است.
وی با اشاره به تدوین طرح جامع آبیاری فضای سبز شهر اصفهان ادامه داد: در حال حاضر حدود ۶۰ درصد آبیاری فضای سبز شهر اصفهان به صورت قطرهای انجام میشود و توسعه این شیوهها میتواند در کاهش مصرف آب و مدیریت منابع موجود مؤثر باشد.
شیشهفروش تأکید کرد: مقابله با فرونشست زمین نیازمند اجرای مجموعهای از اقدامات همزمان در حوزه تأمین آب، کنترل برداشت از آبخوانها، اصلاح الگوی مصرف، بازسازی زیرساختهای فرسوده، توسعه مطالعات علمی و پایش مستمر است و نمیتوان این پدیده را با یک اقدام منفرد کنترل کرد.
وی خاطرنشان کرد: تخصیص اعتبارات به طرحهای تأمین آب، اجرای مدیریت یکپارچه زایندهرود، تأمین حقآبهها، تقویت آبخوانها، کنترل برداشت از چاهها و توجه به وضعیت تالاب گاوخونی باید در کنار اقدامات فنی و مطالعاتی با جدیت دنبال شود تا زمینه برای کاهش روند فرونشست و حفاظت از زیرساختهای حیاتی استان فراهم شود.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰